การฝึกเป่าแคน

การหัดจับโน้ตไล่สเกล

ทฤษฎีการอ่านโน้ต
วิธีการอ่านโน้ตลายดนตรีพื้นเมืองอีสาน
องค์ประกอบของโน้ต
          การ ใช้สัญลักษณ์เพื่อบันทึกเสียงดนตรี ไม่ว่าจะอยู่ในวัฒนธรรมใดก็ตามไม่สามารถที่จะใช้แทนในทุกลีลาของดนตรี
ได้ครบทุกกระบวนความ อย่างไรก็ตามไม่ว่าการบันทึกโน้ตของดนตรีแต่ละวัฒนธรรมจะมีการกำหนด
กฏเกณฑ์มากน้อยต่างกันเพียงใดก็ตาม สัญลักษณ์ที่ใช้แทนเสียงมักจะประกอบด้วย 
ลักษณะ คือ
1.       สัญลักษณ์แทนความสูงต่ำ ของเสียง (Pitch)
2.       สัญลักษณ์แทนความสั้นยาวของเสียง (Duration)
3.       สัญลักษณ์พิเศษอื่นๆ
1. สัญลักษณะแทนึวามสูงต่ำ ของเสียง (Pitch)    ระดับความสูงต่ำ ของเสียงนับเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างทำนองดนตรี ในวัฒนธรรมดนตรีตะวันตก สัญลักษณ์ที่ใช้แทนระดับเสียงอาศัยระดับความสูงต่ำ ของบรรทัด เส้น เป็นตัวกำหนด สำหรับระบบโน้ตในดนตรีพื้นเมืองอีสาน หรือ ดนตรีไทย  สัญลักษณ์ที่ใช้แทนระดับความสูงต่ำ ของเสียงถูกกำหนดโดยตัวอักษรจำนวน ตัว และสัญลักษณ์การแทนเสียงสูง ต่ำ โดยมี จุด (.) ข้างล่างตัวอักษร เป็นเสียงต่ำ ส่วนมีจุด (.) ข้างบนตัวอักษร เป็นเสียงสูง ดังแสดงตารางดังนี้
เสียงต่ำ

เสียงธรรมดา

เสียงสูง
ดฺ ย่อมมาจาก โด (ต่ำ)
ด  ย่อมาจาก โด
ดํ  ย่อมาจาก โด (สูง)
รฺ ย่อมาจาก เร (ต่ำ)
ร  ย่อมาจาก เร
รํ  ย่อมาจาก เร (สูง)
มฺ ย่อมาจาก มี (ต่ำ)
ม  ย่อมาจาก มี
มํ
ฟฺ ย่อมาจาก ฟา (ต่ำ)
ฟ  ย่อมาจาก ฟา
ฟํ
ฺซฺ ย่อมาจาก ซอล (ต่ำ)
ซ  ย่อมาจาก ซอล
ซํ
ลฺ  ย่อมาจาก ลา (ต่ำ)
ล  ย่อมาจาก ลา
ลํ
ทฺ  ย่อมาจาก ที (ต่ำ)
ท  ย่อมาจาก ที
ทํ

       ถึงแม้ว่าชื่อประจำระดับเสียงโน้ตๆ ที่เลียนแบบมาจากระบบโน้ตดนตรีสากลก็ตาม ขอให้เข้าใจว่าชื่อเรียกระดับเสียงต่างๆ ในดนตรีพื้นเมืองอีสาน ดนตรีไทย และดนตรีสากลที่เหมือนกันนั้น มีระดับความสูง-ต่ำ ของเสียงและขั้นคู่เสียงไม่เท่ากัน จากการที่มีระดับเสียงสูง-ต่ำ ของเสียงที่เกิดจากการใช้สัญลักษณ์นั้น ไม่สามารถมองเห็นเป็นภาพความสูง-ต่ำลดหลั่งกันเหมือนเช่นในระบบโน้ตดนตรี สากล ดังนั้นในการฝึกระดับเสียงของดนตรีพื้นเมืองอีสานในระยะเริ่มต้นอาจมีความ ยากอยู่บ้าง เพื่อให้สามารถทำให้การเรียนรู้เกี่ยวกับระดับความสูง-ต่ำของเสียงอาจใช้ กระบวนการการฝึกหัดไล่บันไดเสียง โดยการนำอักษรแทนระดับเสียงต่างๆ  ใส่ลงบนขั้นบันได
2.  สัญลักษณ์แทนความสั้น-ยาวของเสียง ความสั้น-ยาว ของเสียงเป็นคุณสมบัติพื้นฐานที่สำคัญยิ่งต่อการกำหนดลีลาจังหวะในดนตรี ตะวันตก สัญลักษณ์ที่ใช้แทนความสั้น-ยาว สังเกตได้จากลักษณะที่แตกต่างกันของตัวโน้ต เช่น ตัวกลม ตัวขาว ตัวเขบ็ด (0   0    0   ) เป็นต้น 

                ระบบโน้ตดนตรีพื้นเมืองอีสานหรือ ดนตรีไทย มีสัญลักษณ์ที่ตรงกันข้ามกับระบบโน้ตสากล คือ อัตราจังหวะความสั้นยาว ของเสียงในระบบโน้ตสากลขึ้นอยู่กับลักษณะที่แตกต่างกันของโน้ตเป็นสำคัญ ในขณะที่ตัวโน้ตตามระบบดนตรีพื้นเมืองอีสานหรือ ดนตรีไทย ไม่สามารถแทนค่าความสั้นยาวของเสียงได้ อัตราความสั้นยาวระบบโน้ตดนตรีพื้นเมืองอีสานจะเกิดได้ ต้องอาศัยองค์ประกอบที่สำคัญ ประการ คือ ห้องเพลง และการจัดเรียงโน้ต
                                2.1  ห้องเพลง   ห้องเพลงในระบบโน้ตดนตรีพื้นเมืองอีสานหรือดนตรีไทย ทำหน้าที่เช่นเดียวกับจังหวะเคาะ (Beat)  โดยจะมีการเคลื่อนที่ไปข้างหน้าในอัตราช้าเร็วอย่างสม่ำเสมอ ทุกบรรทัดที่ใช้บันทึกโน้ตจะประกอบด้วย ห้องเพลง โดยตำแหน่งของจังหวะเคาะจะอยู่ที่ส่วนท้ายสุดของตัวโน้ตในแต่ละห้องเพลง ดังนี้
1
2
3
4
5
6
7
8

 

2.2 การจัดเรียงตัวโน้ต   เนื่องจากสัญลักษณ์ตัวอักษร ด ร ม ฟ ซ ล ท  ไม่สามารถแยกแยะอัตราความสั้นยาว ของเสียงที่แตกต่างกันได้ ดังนั้นจึงต้องอาศัยการจัดเรียงตัวโน้ต ตามหลักการพื้นฐานของการจัดเรียงตัวโน้ต ในแต่ละห้องเพลง จะบรรจุไปด้วยหน่วยเคาะย่อยเท่ากับ หน่วยเคาะย่อย  ดังนี้
                 เคาะ                เคาะ                 เคาะ                 เคาะ               เคาะ                เคาะ                เคาะ              เคาะ           
1234
1234
1234
1234
1234
1234
1234
1234
ในการบันทึกตามระบบตัวโน้ตของดนตรีพื้นเมืองอีสาน โน้ตอักษร ด  ร  ม  ฟ…..แต่ละตัวและเครื่องหมาย – (ลบ) แต่ละอันมีความยาวเท่ากันบ 1 จังหวะเคาะย่อยเท่ากันหมด เช่น  
                                                —             เท่ากับ    –                           
                                                –            เท่ากับ    รด
                                                —          เท่ากับ    –รด
                                                         เท่ากับ    –มด
                                                –       เท่ากับ    –มรด
      สัญลักษณ์ –(ลบแต่ละอันเมื่อปรากฏต่อท้ายตัวอักษรตัวใดแล้ว จะสามารถยืดเสียงของโน้ตตัวนั้นให้ยาวออกไปอีกอันละ หน่วยเคาะย่อย เช่น
                                                 /—/—/-/
                                                 มีซอล—-ลาซอลลา
                                                 1234/1234/12/121/
1.       มีความยาวเท่ากับ หน่วยเคาะย่อย ประกอบด้วยตัวอักษร ม (มีหนึ่งเคาะย่อย และ           สัญลักษณ์ – (ลบอีก เคาะย่อย
2.       มีความยาวเท่ากับ 21
3.       มีความยาวเท่ากับ หน่วยเคาะย่อย ประกอบด้วยโน้ตอักษร ล (ลา)  หนึ่งเคาะย่อย           และสัญลักษณ์ – (ลบอีก เคาะย่อย
4.       มีความยาวเท่ากับ 3
5.       มีความยาวเท่ากับ เคาะย่อย ซึ่งเป็นอัตราความยาวของตัวอักษร  ล (ลา)
การบันทึกเพลง สัญลักษณ์อักษรที่ใช้แทนเสียงโน้ต ด ร ม ….. และสัญลักษณ์ยืดเสียง – (ลบจะสลับสับเปลี่ยนตำแหน่งกันไปมาตามท่วงทำนองของเพลง ดังนั้นการเรียงโน้ตจึงสามารถพบได้ในหลายรูปแบบ ตามตัวอย่างที่ยกมานี้
กรณีมีโน้ตห้องละ ตัง 
                                      /—ซ / —  / —  / —ด /
กรณีมีโน้ตห้องละ ตัว
                                      / –ล / –ล / –ซ / –/
กรณีมีโน้ตห้องละ ตัว
                                     / –มซม / –ดมร / –มซด / –ลลล /
กรณีมีโน้ตห้องละ ตัว
                                    / ซลดร มรดล ชลดร รรรร /
กรณีที่มีการผสมผสานกันหลายรูปแบบ 
—-
ลฺลฺลฺ
ลฺลฺลฺ
ลฺลฺลฺ
รดรมฺ
ซฺลฺ
รดรมฺ
ซฺลฺ

ที่มา   http://202.28.32.131/prathom_music/home3.html

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *